Sağlık Turizmi Aracı Kuruluş Çağrı Merkezi SLA Rehberi
Aracı kuruluşlar için dil ve zaman bazlı SLA ölçümü; cevap süresi, terk, kaçan çağrı, geri arama, erişilebilirlik, veri ve acil devir kontrolleri.

Sağlık turizmi aracı kuruluş çağrı merkezi yönetiminde, iki yabancı dilde kesintisiz hizmet verebilecek bir yapıyı belgelemek işin yalnızca başlangıcıdır.
USHAŞ’ın aracı kuruluş başvuru belgesi, dışarıdan hizmet alınan modelde sözleşmede en az iki yabancı dilde 7/24 altyapının, hizmet dillerinin ve kullanılacak numaranın belirtilmesini ister. Hasta adayının hatta gerçekten ulaşıp ulaşamadığı ise ancak dile, zaman dilimine, bekleme sırasına ve çağrı sonucuna göre ölçülünce görünür. Bu rehberin kapsamı aracı kuruluş operasyonudur; sağlık tesislerinin yükümlülüklerine genellenmemelidir. USHAŞ’ın aracı kuruluş belge listesi
Sağlık turizmi aracı kuruluş çağrı merkezi için ölçüm başlangıcı#
USHAŞ’ın başvuru listesinde iki farklı işletim modeli bulunur.
Dış kaynak modelinde hizmet dilleri, çağrı merkezi numarası ve kesintisiz çalışma esası sözleşmede gösterilir. Çağrı merkezini kendi bünyesinde kuran aracı kuruluş içinse en az iki çağrı merkezi personelinin işe giriş bildirgesi, sorumlu personel bildirimi ve kabul edilen yabancı dil yeterlilik belgeleri istenir. Bunlar başvuru dosyasının parçalarıdır; vardiyada yeterli personel bulunduğunu ya da belirli bir hizmet hedefine ulaşıldığını kendi başına kanıtlamaz. USHAŞ’ın aracı kuruluş belge listesi
Çağrı merkezini yöneten kişi bu yüzden önce “altyapı var mı?” sorusunu sorsun, ardından “her dilde ve her zaman aralığında gerçekten erişilebilir miyiz?” sorusunu. Çok dilli hasta iletişiminin genel çerçevesi için Sağlık Turizminde Hasta İletişimi Rehberi yazısına da bakabilirsiniz.
SLA sözlüğü ölçümden önce yazılmalı#
NIST, hizmet seviyesi anlaşmasını hizmeti verenin sorumluluklarını, hizmet ayrıntılarını, beklenen güvenilirliği, kalite ve yanıt sürelerini; ayrıca raporlama, çözüm ve sonlandırma gerekliliklerini içerebilen bir taahhüt olarak tanımlar. Tanım sağlık turizmine özel bir performans sınırı koymaz; ama SLA’ya hedef sayının yanında sorumlulukların ve ölçüm yönteminin de yazılması gerektiğini gösterir. NIST SLA sözlüğü
Aracı kuruluş aşağıdaki göstergelerin her biri için kendi sözleşme tanımını yazsın:
- Cevaplanma oranı: Önerdiğimiz formül, tanımlı cevap noktasına ulaşan çağrıların ölçüme uygun gelen çağrılara oranıdır. Otomatik karşılamanın, insan temsilcinin ya da başka bir son noktanın “cevap” sayılıp sayılmadığını açıkça yazın.
- Ortalama cevap süresi: CMS’nin 2021 tarihli ölçüm belgesine göre ASA, çağrının canlı temsilciyi beklemek üzere sıraya girdiği an ile temsilciye bağlandığı an arasındaki ortalama bekleme süresidir. Aynı tanımı örnek alıyorsanız IVR’da geçen süreyi ayrı raporlayın; temsilciyi bekleme süresiyle karıştırmayın. Belge belirli bir CMS bağlamına aittir; sağlık turizmi için hedef değer vermez. CMS ortalama cevap süresi tanımı
- Terk oranı: Önerdiğimiz sözleşme tanımı, arayanın belirlenmiş cevap noktasına ulaşmadan kapattığı ölçüme uygun çağrıların oranıdır. Çok kısa çağrıların dışarıda bırakılıp bırakılmayacağını ve oranın sıraya giren çağrılara mı, bütün gelen çağrılara mı bölündüğünü yazılı hâle getirin.
- Kaçan çağrı: Cevapsız çalma, yönlendirme hatası, o dilde temsilci bulunmaması ve teknik kesinti gibi sonuçları tek toplamda eritmeyin; her birini ayrı neden koduyla izleyin.
- Geri arama süresi: İlk geri arama denemesi ile başarılı insan teması farklı ölçülerdir. Sürenin çağrı kapandığında mı, kayıt açıldığında mı başladığını sözleşmede yazın.
- Aylık gerçek erişilebilirlik: Telefon sisteminin çalışmasını ve ilan edilen dilde yetkin bir ekibin çağrı karşılayabilmesini ayrı göstergeler olarak tutun. Planlı bakım, telefon operatörü kesintisi ve kuruluşun elinde olmayan olaylar için hangi sürelerin hesaba katılmayacağını önceden yazın.
Tek bir evrensel cevap süresi önermiyoruz. Hedefi dil, saat aralığı, başvuru yolu, çağrı türü, ölçüm dönemi ve hariç tutmalarla birlikte kaydedin.
Dil ve zaman dilimi bazında raporlama#
Toplam aylık oran, bir dildeki zayıf erişimi öbür dildeki yüksek çağrı sayısının arkasına saklayabilir. Önerdiğimiz rapor ekranı şunları birlikte göstersin: hizmet verilen dil, arayanın zaman dilimine denk gelen saat aralığı, hafta içi ya da hafta sonu, çağrı nedeni ve çağrı sonucu.
Her dilin bekleme sırası için gelen çağrı, cevaplanan çağrı, terk, kaçan çağrı, ortalama cevap süresi ve geri arama sonucunu aynı ölçüm sözlüğüyle hesaplayın. Dili belirlenemeyen çağrıları ayrı bir grupta tutun; otomatik dil seçimiyle temsilcinin doğruladığı dili birbirine karıştırmayın.
Mesai dışında çağrının kimde olduğu ve nöbet düzeni için Mesai Dışı Sağlık Çağrıları Nasıl Yönetilir? yazısındaki kontrol listesiyle karşılaştırma yapılabilir. Yazılı başvurularda aracı kurum e-postalarını ayıran E-posta AI Agent kullanılıyorsa aynı dil ayrımını onlara da uygulayın.
Vardiya kapasitesi, taşma ve iş sürekliliği#
Personel planını yalnız aylık toplam çağrı sayısına göre kurmayın.
Önerdiğimiz model şunları ayrı girdi olarak kullanır: dile ve saat aralığına göre gelen çağrılar, görüşme ve görüşme sonrası işlem süreleri, aynı anda açık olan dil sıraları, molalar, devamsızlıklar, geri arama iş yükü ve bekleme sırası için konan hedef. Bu değerleri aracı kuruluşun doğrulanmış çağrı kayıtlarından alın. Hesaptan çıkan görüşme hacmi konuşma paketlerinin dakika kapsamlarıyla karşılaştırılabilir.
Taşma kuralını da her dil için ayrı yazın: çağrının hangi koşulda başka ekibe geçtiği, taşma ekibinin o dili nasıl karşıladığı, cevaplanmayan çağrının kime atandığı ve geri arama sayacının ne zaman başladığı sözleşmeye eklenebilir. Dış çağrı merkezi firmasından yalnız toplu rapor almayın; önerdiğimiz denetim, firmanın rakamlarını ham çağrı kayıtlarıyla karşılaştırmaktır.
Kesinti planında yedek ekipman, kısa süreli olaylar için elle yürütülen süreç ve başka bir yerden çalışma gibi seçenekler değerlendirilebilir. NIST’in bilgi sistemi süreklilik planlamasında saydığı yöntemler arasında bunlar da var. Çağrı operasyonuna uygulanacak yöntem, kuruluş tarafından ayrıca tasarlanmalı ve test edilmelidir. NIST süreklilik planlaması
Kayıt, transkript ve yurt dışı aktarım kontrolleri#
Kayıt ya da transkript kullanılacaksa başlangıç için şu kontrolü öneriyoruz. Kısa ve anlaşılır kayıt/transkript bildirimi ilk etkileşimde sunulur. Sistem mümkünse kaydı ya da transkripsiyonu bu bildirim tamamlanana kadar başlatmaz. Ayrıntılı aydınlatma metnine nasıl ulaşılacağı söylenir ve bildirimin sunulduğu an zaman damgasıyla kaydedilir.
Bu öneri, bildirimin tek başına işleme şartı veya açık rıza oluşturduğu anlamına gelmez; hukuki sebep ve aydınlatma metni somut süreç için ayrıca belirlenmelidir.
Görüşmede sağlık bilgisi alınması hâlinde sıradan iletişim verisinden farklı bir risk alanı doğar. KVKK, sağlık bilgisini özel nitelikli kişisel veri olarak sayar; işleme için Kanunda yer alan şartlardan birinin bulunmasını ve Kurulca belirlenen yeterli önlemlerin alınmasını arar. Kayıt kapsamı, erişim yetkileri, saklama düzeni ve transkript kullanımı bu veri niteliği dikkate alınarak sınırlandırılmalıdır. KVKK özel nitelikli kişisel veriler açıklaması
Çağrı merkezi, bulut veya transkripsiyon hizmeti kişisel veriyi Türkiye dışına aktarıyorsa yurt dışına aktarım hükümleri ayrıca değerlendirilmelidir. KVKK, uygun güvence yöntemleri arasında standart sözleşmeleri ve bağlayıcı şirket kurallarını sayar; standart sözleşmelerde veri kategorileri, aktarım amaçları, alıcılar ve teknik-idari tedbirler gibi unsurlara yer verildiğini açıklar. KVKK yurt dışına aktarım açıklaması Uygulama denetimi için KVKK Uyumlu Sesli AI Kontrol Listesi de incelenebilir.
Acil belirtilerde gecikmesiz yönlendirme ve sistem hatası#
Türkiye’deki 112 bilgilendirmesi; hastanın bilinci, nefes alıp almadığı, kanama ve göğüs ağrısı bilgisinin acil görüşmede bildirilmesini ister. Bu nedenle göğüs ağrısı, nefes alamama, bilinç bozukluğu veya kanama ifadesi algılandığında önerilen güvenli operasyon sırası, arayana bulunduğu yerdeki acil yardım kanalını hemen aramasını söylemektir. Kurum içindeki temsilciye aktarım, bu yönlendirmeden önce beklenen bir koşul hâline getirilmemelidir. T.C. Sağlık Bakanlığına bağlı 112 bilgilendirmesi
NHS, yüzde ani düşme, tek kolda güçsüzlük veya uyuşma ve konuşma bozukluğunu FAST kapsamında inme belirtileri olarak açıklar ve kendi hizmet bölgesinde derhal acil yardım çağrısı yapılmasını ister. Çok dilli akışlarda bu ifadelerin karşılıkları test senaryolarına eklenmeli; arayana bulunduğu ülkenin yerel acil yardım kanalını gecikmeden araması söylenmelidir. NHS inme belirtileri
Aşağıdakiler kaynakların tanımladığı tıbbi talimatlar değil, kuruluşun risk değerlendirmesi ve klinik yönetişimiyle doğrulaması gereken önerilen operasyon kontrolleridir: acil yardım yönlendirmesiyle eş zamanlı personele alarm üretmek; arayan hatta kalırsa gecikme yaratmadan yetkili insana paralel bağlantı denemek; otomasyonu klinik karar verici olarak kullanmamak; başarısız devirleri olay kaydına almak. Sistem hatasında statik acil yardım mesajı devreye girmeli, çağrı yedek insan hattına yönlendirilmeli ve personele teknik alarm üretilmelidir. Bu kontrolleri her hizmet dilinde ve kesinti senaryosunda test edin.
Dış çağrı merkezi denetim dosyası#
Aylık denetim dosyasında sözleşmedeki dil ve numara bilgisi, vardiyaların hangi saatleri kapsadığı, bekleme sırası raporları, kaçan çağrı nedenleri, geri arama sonuçları, kesinti kayıtları ve örnek çağrı kontrolleri birlikte tutulabilir. Firmanın raporundaki gelen çağrı toplamını mümkünse telefon operatörünün ya da kuruluşun kendi yönlendirme sistemindeki kayıtla karşılaştırın.
Hedef tutmadığında aylık ortalamaya bakmakla kalmayın; hangi dilin, hangi saat aralığının ve hangi neden kodunun etkilendiğini bulun. Ek vardiya, sıraya alma kuralı değişikliği, taşma ekibinin güncellenmesi ya da teknik süreklilik kontrolü gibi her düzeltmeyi belli bir sorumluya ve kapanış kanıtına bağlayın. Böylece söz verilen süreler dosyada duran bir hedef olmaktan çıkar, düzenli denetlenebilen bir çalışma tanımına dönüşür.
Kaynaklar
Bu yazıda yararlanılan kaynaklar:
- Aracı Kuruluş Tarafından Sunulacak Belgeler (yeni sekmede açılır)Uluslararası Sağlık Hizmetleri A.Ş. (USHAŞ)
- SLA - Glossary (yeni sekmede açılır)National Institute of Standards and Technology
- 70.2.3 – Average Speed of Answer (ASA) (yeni sekmede açılır)Centers for Medicare & Medicaid Services
- CSRC Topics - Contingency Planning (yeni sekmede açılır)National Institute of Standards and Technology
- Özel Nitelikli Kişisel Veriler (yeni sekmede açılır)Kişisel Verileri Koruma Kurumu
- Yurt Dışına Aktarım (yeni sekmede açılır)Kişisel Verileri Koruma Kurumu
- 112 Acil Sağlık Nedir? (yeni sekmede açılır)T.C. Sağlık Bakanlığı Konya İl Ambulans Servisi Başhekimliği
- Symptoms of a stroke (yeni sekmede açılır)National Health Service
Sık Sorulan Sorular
Bu yazıyla ilgili sık sorulan sorular ve kısa yanıtları.
01Her sağlık turizmi aracı kuruluşu için aynı cevap süresi hedefi kullanılabilir mi?
Rehber tek bir evrensel hedef süre önermez. Hedefi cevap noktasının tanımı, dil, saat aralığı, ölçüm dönemi ve hariç tutmalarla birlikte yazın.
02İki yabancı dilde altyapı göstermek kapasiteyi kanıtlar mı?
Hayır. USHAŞ başvuru belgesindeki dil, çalışma esası, numara ve personel belgeleri başlangıç dosyasını oluşturur; ekibin gerçekte kaç çağrı karşılayabildiği ise ayrıca dil ve zaman bazlı çağrı verileriyle ölçülmelidir. USHAŞ belge listesi
03Dış kaynak kullanıldığında SLA yönetimi tamamen sağlayıcıya bırakılabilir mi?
Bu rehber bunu önermez. NIST’in SLA tanımı sorumluluk, performans, raporlama ve çözüm unsurlarını birlikte ele alır; aracı kuruluş bunları sözleşmede ve denetim dosyasında açıkça tanımlamalıdır. NIST SLA sözlüğü
04Çağrı kaydı veya transkript bildirimi ne zaman verilmelidir?
Önerilen tasarım kontrolü, bildirimi ilk etkileşimde ve kayıt ya da transkript başlamadan önce sunmaktır. Bildirim tek başına hukuki sebep oluşturmaz; sağlık bilgisi işleniyorsa özel nitelikli veri şartları ayrıca değerlendirilmelidir. KVKK özel nitelikli kişisel veriler açıklaması
05Acil belirti ifadesinde önce kurum içi temsilci mi beklenmelidir?
Hayır. Göğüs ağrısı, nefes alamama, bilinç bozukluğu, kanama veya FAST belirtilerinde arayana bulunduğu yerdeki acil yardım kanalını hemen araması söylenmelidir. Kurum içi alarm ve insan desteği eş zamanlı yürütülebilir; acil yardım yönlendirmesini geciktirmemelidir. 112 bilgilendirmesi ve NHS FAST açıklaması


