+93 hangi ülkenin kodu? Afganistan telefon kodu

Afganistan’da ülke çapında bir kamu sağlık sigortası yoktur. Kamu birinci basamak hizmeti uzun süredir Temel Sağlık Hizmetleri Paketi (BPHS) ve Temel Hastane Hizmetleri Paketi (EPHS) adlı programlarla, büyük ölçüde uluslararası finansmanla yürütülür; Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre sağlık harcamasının büyük kısmını aileler kendi ceplerinden öder.

Bu nedenle Türkiye’deki tedavinin bedeli için bir geri ödeme kurumu beklenmez ve masrafı çoğu zaman geniş aile birlikte üstlenir; yurt dışında çalışan bir yakın ödemeyi kendi ülkesinden gönderebilir. Faturanın kimin adına düzenleneceğini ve ödemeyi kimin yapacağını ilk yazışmada sorun.

Afganistan’ın bankacılık sistemi uluslararası bağlantılar açısından kısıtlıdır; ülkedeki bankalardan yurt dışına havale gecikebilir ya da hiç yapılamayabilir. Döviz işlemlerini merkez bankası Da Afghanistan Bank düzenler; hasta, bankasının yurt dışına havale yapıp yapamadığını ödemeden önce sormalıdır. Klinik de gelen ödemenin göndericisini ve tutarını faturayla eşleştirmelidir.

Büyük tutarlarda ABD doları kullanılır; teklifi dolar ya da euro ile verin, afgani (AFN, ؋) karşılığını hastanın hesaplamasına bırakın. Hawala gibi kayıt dışı para transferi yöntemleriyle gelen ödemeyi kabul etmeyin; klinik yalnız kendi banka hesabına, kartla ya da kliniğin kasasına makbuz karşılığı yapılan ödemeyi almalıdır.

Kapora, iptal ve iade şartlarını Darice ya da Peştuca kısa bir özetle de iletin.

Dışişleri Bakanlığı’nın listesinde Afgan vatandaşlarının diplomatik, umuma mahsus, hizmet ve hususi pasaportlarının tamamı vizeye tabi gösterilir; umuma mahsus, hizmet ve hususi pasaport taşıyanlar için belirli koşullarla e-Vize yolu da açıktır. evisa.gov.tr’nin uygunluk ekranı bu koşulları şöyle sıralar: Schengen ülkelerinden, ABD’den, Birleşik Krallık’tan ya da İrlanda’dan alınmış geçerli bir vize veya oturma izni (bir başka e-Vize bu belgenin yerini tutmaz), gidiş-dönüş bileti, otel rezervasyonu, kalış süresince günde en az 50 ABD dolarına yetecek maddi imkân ve dönüşü kapsayan bir pasaport.

Koşullu e-Vize tek giriş hakkı verir, 180 gün içinde kullanılır ve en fazla 30 gün kalış sağlar; başvuru formu destek belgesinin bilgilerini de ister ve seyahat amacını turizm ya da ticari görüşme olarak tanımlar. Bu koşullara uymayan ya da 30 günden uzun kalacak hasta Türkiye’nin bir dış temsilciliğinde vize başvurusu yapar.

Kurallar değişebileceği için hasta uçak bileti almadan önce hem Bakanlığın ülke satırını hem evisa.gov.tr’deki sorgunun sonucunu yeniden görmelidir. Kabil (KBL), Herat (HEA), Mazar-ı Şerif (MZR) ve Kandahar (KDH) dış hat alan havalimanlarıdır; hasta Pakistan, İran ya da Körfez üzerinden aktarmalı yolculuk planlayabilir.

Kadın hasta yolculuğa bir erkek aile üyesiyle çıkabilir; refakatçinin e-Vize ya da vize koşullarını ayrıca kontrol edin.

Afganistan’ın resmî takvimi Hicri Şemsi’dir ve yıl ilkbahar ekinoksunda, Hamal ayıyla başlar; aylar burç adlarını taşır: Hamal, Saur, Jawza, Saratan, Asad, Sunbula, Mizan, Aqrab, Qaws, Jadi, Dalw ve Hut. Miladi 15 Ocak 2026, bu takvimde 25 Jadi 1404’e karşılık gelir; randevu mektubunda iki tarihi yan yana yazmak karışıklığı önler.

Şemsi 1405 yılı 1 Hamal’da, yani miladi 21 Mart 2026’da başlar. Darice ve Peştucada rakamlar ۱۴۰۴ gibi Doğu Arap rakamlarıyla yazılabilir. Hafta cumartesi başlar, cuma tatildir; Kabil’le yapılacak görüşmeyi cuma öğle namazına denk getirmeyin.

Eid al-Fitr ve Eid al-Adha Hicri kamerî takvime bağlıdır, her yıl yaklaşık on bir gün erkene kayar ve ayın görülmesine göre ilan edildikleri için tarihleri bir gün oynayabilir; bayramdan önceki ve sonraki günlere ameliyat koymadan önce hastaya sorun. Ramazan boyunca oruç tutan hastayla görüşmeyi iftardan sonraya almak daha rahattır.

19 Ağustos, 1919’daki bağımsızlığın yıl dönümü olarak anılır; tatil listesi yönetim kararlarıyla değişebildiğinden hastanın kendi kurumuna göre bilgi vermesini isteyin. Kabil yaklaşık 1.800 metre yüksekliktedir; kışın kar Salang Geçidi’ni ve iç yolları kapatabilir, sis ve kar seferleri aksatabilir. Kış aylarında dönüş tarihine birkaç gün pay bırakın.

Afganistan’a dönen hastanın kontrolünü kimin yapacağını yolculuktan önce netleştirin; Kabil, Herat ve Mazar-ı Şerif’te özel hastaneler ve kamu hastaneleri bulunur, ancak bazı uzmanlık alanlarında hekim ve cihaz sınırlı olabilir.

Çıkış raporunu İngilizce hazırlayın ve hekimin okuyacağı bölümler için kısa bir Darice ya da Peştuca özet ekleyin; özetin yerel bir çevirmen tarafından kontrol edilmesi yanlış anlamayı azaltır. Türkiye’de yazılan markalı ilaç Afganistan’da bulunmayabilir; her ilacın jenerik adını, gücünü, kullanım sıklığını ve süresini tablo hâlinde verin ve hastanın dönüşte gereken miktarı Türkiye’den alıp alamayacağını önceden konuşun.

Elektrik ve internet kesintileri görüntülü kontrolü aksatabileceği için kontrol tarihini, fotoğrafların nasıl çekilip gönderileceğini ve hastanın size ulaşamazsa başvuracağı yerel hekimi yazılı olarak bırakın. Mesaj uygulamasıyla gelen fotoğraflar için hastanın iznini kayda geçirin ve yanıtınızı aynı kanaldan, gecikirse SMS ile verin.

Görüntüleri CD ya da USB bellekte, raporun basılı ve imzalı nüshasıyla birlikte teslim edin; kâğıt belge bağlantı olmadığında da hekime ulaştırılabilir. Dikiş alma ya da pansuman gibi işler için hastanın yaşadığı şehirde bir sağlık merkezi belirleyin. Hasta ilaçlarını kara sınırından geçirecekse reçetenin ve raporun İngilizce kopyasını el bagajında taşımalıdır.

Acil bir durumda hastanın önce bulunduğu şehirdeki hastaneye başvurması gerektiğini çıkış raporuna not edin.